menuordersearch
oumghandisheh.ir

زندگی شایسته

مشاهده سبد خرید

تومان
googlefacebookinstagramlinkedintelegramgoogle
اندیشه خود را ماندگار کنید 02188102775
heder
جمعه بیست و سوم آذر ۹۷
(0)
(0)
زندگی شایسته

زندگی شایسته

شاخصه هاي فردي زندگي اسلامي

برخي از اعمال عبادي که خداوند بر مومنان واجب کرده جنبه فردي دارند البته اين به معناي بي ارتباطي آن بااجتماع نيست بلکه با تهذيب و تزکيه فردي موجبات پويايي و کمال جامعه فراهم مي گردد، منظور از شاخصه هاي فردي،اعمالي مي باشند که به لحاظ اجرائي جنبه فردي داشته اما غايت آن تکامل فردي و اجتماعي است برخي از اين شاخصهها عبارتند از:

اقامه نماز

اقامه نماز از شاخصه هاي مهم زندگي شايسته اسلامي است. اقامه نماز حد و مرز جامعه اسلامي با جوامع غيراسلامي را مشخص مي کند. پيامبراکرم(صَلواتُ الله عليه) در اين باره مي فرمايد: مرز ميان کفر و ايمان ترک نماز است.

 از منظر قرآن اقامه نماز به عنوان عبادت برتر، عامل موثری در نجات انسان از غوطه ور شدن در آلودگیهااست:«وَ أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَرِ وَ لَذِکْرُ اللَّهِ أَکْبَرُ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما تَصْنَعُون‏»(عنکبوت/45) نماز رابرپا دار، زيرا نماز از گناهان بزرگ و آنچه (در شرع و عقل) ناپسند است بازمى‏دارد، و البته در ياد خدا بودن انسان، ويادکردن خدا انسان را بزرگتر است، و خدا مى‏داند چه مى‏کنيد.

          قرآن کریم یکی از ویژگی های سبک زندگی  متقین را اقامه نماز معرفی می کند:«ذلِکَ الْکِتابُ لا رَيْبَ فيهِ هُدىًلِلْمُتَّقينَ *الَّذينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ»(بقره/32) اين کتاب والا رتبه جاى شکى در آننيست (تأمل در الفاظ و محتوا و حال آورنده آن ترديدى در حقانيت آن نمى‏گذارد)، مايه هدايت پرهيزکاران است*آنها کهبه غيب ايمان دارند (به امور پنهان از حواس مانند خدا، وحى، فرشتگان و معاد) و نماز را برپا مى‏کنند (خضوع دربرابر حق دارند) و از آنچه به آنها روزى داده‏ايم انفاق مى‏نمايند.

           کسى که شبانه روز حداقل پنج بار در برابر خداوند قرار مى‏گيرد و با او به راز و نياز مى‏پردازد، فکر او، عملاو، گفتار او، همه خدايى مى‏شود و چنين انسانى چگونه ممکن است بر خلاف خواست او گام بردارد.

علاوه براین نمازروح انسان را در برابر سختی ها مقاوم می کند چنان که قرآن می فرماید:«إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً *إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً*وَ إِذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعاً *إِلاَّ الْمُصَلِّينَ *الَّذينَ هُمْ عَلى‏ صَلاتِهِمْ دائِمُون‏»(معارج/ 23 - 19 )  حقّا که انسان به غايت حريص وکم طاقت آفريده شده. چون او را ضرر و آسيب رسد سخت بى‏تابى‏کننده است و چون خيرى بدو رسد سخت بخيل ونابخشنده است. مگر نمازگزاران آنان که بر نمازشان پيوسته و پايدارند.

پيامبر اکرم(صَلواتُ الله عليه) در اهميت نماز و آثار آن مي فرمايد: نمازهاي پنجگانه براي امتم همانند رود زلالياست که از مقابل خانه ي آنان مي گذرد اگر کسي پنج بار در اين نهر شستشو کند آيا به گمان شما باز هم بر بدن او آلودگيو پليدي خواهد ماند؟

 امام علی(عَليهِ السّلام) در این باره می فرماید: نماز به همه وجود انسان آرامش می بخشد، چشمها را خاشع و خاضع می گرداند، نفس سرکش را آرام و دلها را نرم و تکبر و خود بزرگ بینی را محو می کند. 

پروفسور ژول لابوم در این باره می نویسد: اسلام واسطه میان انسان و خدا را از میان برد و برای نخستین بار ایجادارتباط مستقیم میان دو قطب را اعلام کرد. در پذیرش عبادت و نماز لازم نیست شخصی از یک گروه مشخص مقاموساطت میان مردم و خدا را داشته باشد بلکه هر انسانی می تواند خودش اعمال عبادی را انجام دهد.  پروفسور توماسهایس در این باره می گوید: نماز بهترین وسیله ای است که تا کنون برای توسعه اطمینان و تسکین اعصاب و آسایش ونشاط شناخته شده که زمینه بی خوابی را برطرف می گرداند و به عبارت دقیق تر مهم ترین وسیله آرامش در روان واعصاب نماز است. 

نکات کاربردي بحث 

· اقامه نماز اقامه ارکان دين است: امام باقر(عَليهِ السّلام): اسلام بر پنج پایه استوار شده است: نماز، زکات،روزه، حج و ولایت و به هیچ چیز به اندازه آنچه در روز غدیر به ولایت تاکید شده، ندا نشده است 

· نماز واقعي اخلاق و رفتار انسان را خدايي مي کند و ناخالصي هاي وجود او را پاک مي کند.

· نماز رسيدن به آرامش الهي است.

·  نماز تطهير روح در چشمه سار الهي است.

· نماز نياز در درگاه بي نياز است.

امام صادق(عَليهِ السّلام): دو خصلت است که هر کس نداشت از او دوري کن. دوري کن. دوري کن. عرض شد آن دوچيست؟ فرمود نماز خواندن به وقت و مواظبت برآن و مواسات و همدردي (رسيدن به مشکلات ديگران)

 

 روزه

 در آموزه هاي ديني وجوب روزه به اين خاطر مي باشد تا مردم خودنگهدار، پارسا و با تقوا شوند چنان که میفرماید:«يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَيْکُمُ الصِّيامُ کَما کُتِبَ عَلَى الَّذينَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُون‏»(بقره/183) اى اهل ايمان! روزهبر شما مقرّر و لازم شده، همان گونه که بر پيشينيان شما مقرّر و لازم شد، تا پرهيزکار شويد.

روزه، دارای  برکات و آثار سازنده اجتماعی، اخلاقی، تربیتی و فردی است؛ به همین جهت خداوند این نعمت رابرای همه جوامع بشری در تمام اعصار واجب نموده است تا از آثار و برکات آن بهره جویند 

 به خاطر آثار قابلتوجه روزه است که می فرماید:«وَ أَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمُون‏»(بقره/184) و روزه گرفتن (هر چند توان‏فرساباشد) بهتر است، اگر بدانيد. پيامبر اکرم(صَلواتُ الله عليه) در اهميت روزه و روزه داري در ضمن حديث قدسي ميفرمايد:خداوند متعال فرموده است: همه اعمال انسان ها براي خودشان است غير از روزه که براي من است و خودمپاداش آن را مي دهم و روزه سپر بنده مومن از آتش در روز قيامت است. 

 بر اساس تحقیقات دانشمندان، روزه داریبه گونه ای معنا دار باعث کاهش علایم اضطرابی، بهبود در عملکرد اجتماعی و کاهش افسردگی شده است 

نکات کاربردي بحث

·  روزه يعني تسليم شدن به امر الهي و لبيک گفتن به دستور حضرت دوست.

· روزه يعني رسيدن به تقوا، تقوا يعني رعايت حق الله(انجام واجبات و ترک محرمات)، حق الناس(ظلم نکردن بهمردم و اداي حق آنها)، حق النفس( گناه نکردن با اعضا و جوارح و عدم خسران به روح و جسم) مي باشد.

·  روزه يعني تمرين بازداشتن شکم، اعضا و جوارح و دل از محرمات است.

· روزه يعني رسيدن به خلوص و خالص شدن براي خداوند.

امام علی(علیه السلام):خداوند روزه را واجب کرد تا به وسیله آن اخلاص خلق را بیازماید. 

 

حج

در فرهنگ اسلامي حج يکي از فرائض ديني است که در صورت استطاعت بر هر شخص مسلمان انجام آنواجب مي شود:«وَ لِلَّهِ عَلىَ النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا  وَ مَن کَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنىِ‏ٌ عَنِ الْعَالَمِين»(آل عمران/ 97)

‏و خدا را بر عهده مردم (اين حق) است که آن خانه را قصد کنند و اعمال حج آنجا را به جا آورند البته بر کسى که بتواندبه سوى آن راه يابد؛ و هر که کفران نمايد (بداند که) حتما خداوند بى‏نياز از جهانيان است.

در نگاه اول به جا آوردن مراسم حج جنبه فردي دارد و البته آثاري بر آن مترتب است از جمله: آمرزش گناهان وتطهير معنوي؛ از بین رفتن فقر و تنگدستی 

 و اصلاح ايمان و سلامت جسم. امام سجاد (عَليهِ السّلام)  دراين باره مي فرمايد:" حجّوا او اعتمروا تَصِحُّ اَجسامکم تتّسعُ اَرزاقُکم و یصلحُ ایمانُکم"

حج کنید و عمره به جاآورید،  که بدن هایتان سالم می شود،  روزی هایتان وسعت می یابد،  ایمانتان اصلاح می شود. از سويي ديگر علاوه بربعد فردي، در بعد اجتماعي نيز انجام حج آثار زيادي براي امت اسلامي به همراه دارد. از آثار اجتماعی حج ایجاد وحدتو همدلی در بین مسلمانان است به این صورت که مراسم حج گروه های زیادی را از مناطق مختلف در کنار یکدیگر قرارمی دهد و هویت واحدی را در مسلمانان پدیدار می سازد. در حقیقت حج نمونه کوچک امت واحده اسلامی است که بهصورت مقطعی تشکیل می شود و هویت امت واحد اسلامی را عملا به نمایش می گذارد. از دیگر آثار اجتماعی حجنمایش عظمت اسلام و مسلمانان است؛ اجتماع عظیم نمایندگان مسلمانان در مناسک حج تجلی قدرت و حضور آنان درصحنه جهان است. حج که نشانه حیات جامعه اسلامی است می تواند به دلیل اجتماع بزرگی که از امت اسلامی شکل میگیرد دشمن را مرعوب کرده و توان حرکت را از او سلب کند

تقویت دین از دیگر آثارحج مي باشد.

نکات کاربردي بحث

·  حج اقامه حق الهي بر بندگان است.

· حج واقعي آمرزش گناهان و رسيدن به رضوان الهي را به همراه دارد.

·  حج نمونه امت واحده اسلامي است.

·  پيام حج همدلي و وحدت و بازگشت به اصول مهم اسلامي است.

امام صادق (عَليهِ السّلام): کسی که حج کند و آخرت را در نظر داشته باشد نه اینکه قصد ریا و خودنمایی و شهرت طلبیکند،  خداوند حتماً او را می بخشد.

 

پرداخت زکات و خمس

از دیگر مواردی که در آیات قرآن و احادیث معصومین(عَليهِم السّلام)  به اهمیّت آن اشاره شده، پرداخت زکات وخمس است. از اولین وظایف حکومت صالحان رسیدگی به فقرا در سایه پرداخت زکات است: «الَّذينَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِيالْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّکاةَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُور»(حج/41) همان کسانى که اگردر زمين استقرارشان دهيم نماز به پا کنند و زکات دهند و به معروف وا دارند و از منکر باز دارند و سرانجام همه کارهابا خدا است.‏ پیامبر اکرم (صَلواتُ الله عليه)سوگند یاد کرد که جز مشرک کسی در مورد پرداخت زکات خیانت نمیکند

 در جای دیگر خطاب به امیر المومنین(عَليهِ السّلام) می فرماید: یا علی! ده گروه از امّت من کافر می شوند کهیکی از گروهها کسانی هستند که زکات نمی پردازند.

پرداخت خمس نيز يکي از تاکيدات قرآن کريم مي باشد آنجا که مي فرمايد:«وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‏ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِخُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى‏ وَ الْيَتامى‏ وَ الْمَساکينِ وَ ابْنِ السَّبيلِ إِنْ کُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَ ما أَنْزَلْنا عَلى‏ عَبْدِنا يَوْمَ الْفُرْقانِ يَوْمَالْتَقَى الْجَمْعانِ وَ اللَّهُ عَلى‏ کُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدير»( انفال/41) و بدانيد آنچه را که سود مى‏بريد براى خدا است پنج يک آن و براىرسول و خويشاوند او و يتيمان و مسکينان و در راه ماندگان، اگر به خدا و آنچه را که در روز فرقان روزى که دو گروهيکديگر را ملاقات کردند بر بنده‏مان نازل کرديم ايمان آورده‏ايد، و خداوند بر هر چيز توانا است. 

امام باقر(عَليهِ السّلام)  در اين باره مي فرمايد: بر هيچ کس حلال نيست چيزي از اموال مورد تعلّق خمس راخريداري کند مگر آن که حق ما را به ما برساند.

 بنابراین پرداخت زکات و خمس از دیگر مولفه های زندگیاسلامی است که راه و سبک آن در قرآن کریم و روایات معصومین(عَليهِم السّلام)  مشخّص شده است که انجام آنها آثارفراواني در زندگي فردي و اجتماعي خواهد داشت.

نکات کاربردي بحث

· پرداخت خمس و زکات اهتمام به ديگر محوري و نفي خودمحوري است.

·  پرداخت خمس و زکات رسيدن به آرامش اجتماعي و اقتصادي جامعه است.

·  پرداخت خمس و زکات نفي فقر و بيکاري از جامعه است.

امام صادق(عَليهِ السّلام) : کسي که زکات ندهد نمازش بي حاصل است و کسي که ورع نداشته باشد زکاتش پذيرفته نيست.

 

انجام واجبات و ترک محرّمات

علاوه بر مواردي که بيان شد بر هر فرد مومن است که هر آنچه که خداوند واجب نموده را به طور کامل وشايسته انجام دهد و از هر آنچه که نهي نموده دوري نمايد. مصاديق واجبات و محرمات فراوان است که انسان مومن بايددر زندگي به آنها پايبند باشد. پايبندي به انجام واجبات و ترک محرّمات به منزله اطاعت از خداوند متعال و اوامر و نواهيپيامبر اکرم(صلواتُ الله عليه) و ديگر معصومين(عليهم السلام) مي باشد، در آيات متعدد قرآن کريم بر اطاعت مطلق ازخداوند و پيامبر اکرم(صلواتُ الله عليه) و معصومين(عَليهِم السّلام)  تاکيد شده است:«قُلْ أَطيعُوا اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْافَإِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْکافِرين‏»(آل عمران/32) بگو: از خدا و پيامبر اطاعت کنيد. پس اگر روى گردانيدند [بدانند که‏] يقيناً خداکافران را دوست ندارد؛ «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ في‏ شَيْ‏ءٍ فَرُدُّوهُإِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ کُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذلِکَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْويلا»(آل عمران/59) اى اهل ايمان! از خدااطاعت کنيد و [نيز] از پيامبر و صاحبان امر خودتان [که امامان از اهل بيت‏اند و چون پيامبر داراى مقام عصمتمى‏باشند] اطاعت کنيد. و اگر درباره چيزى [از احکام و امور مادى و معنوى و حکومت و جانشينى پس از پيامبر] نزاعداشتيد، آن را [براى فيصله يافتنش‏] اگر به خدا و روز قيامت ايمان داريد، به خدا و پيامبر ارجاع دهيد؛ اين [ارجاع دادن‏]براى شما بهتر واز نظر عاقبت نيکوتر است‏؛ «وَ ما آتاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَديدُالْعِقاب‏»(حشر/7) و [از اموال و احکام و معارف دينى‏] آنچه را پيامبر به شما عطا کرد بگيريد و از آنچه شما را نهىکرد، باز ايستيد و از خدا پروا کنيد؛ زيرا خدا سخت کيفر است.

همه اين آيات و آيات ديگر بر اين مهم دلالت دارند که شرط اصلي ايمان و اعتقاد واقعي تسليم مطلق بودن دربرابر دستورات خداوند متعال، پيامبر اکرم(صَلواتُ الله عليه) و معصومين(عَليهِم السّلام)  است، به اين معنا که هر آنچهکه امر به آن نموده اند انجام دهيم و از هر آنچه نهي نموده اند اجتناب کنيم.

نکات کاربردي بحث

·   انجام واجبات و ترک محرمات به منزله رسيدن به ايمان واقعي است.

· خداوند هر انچه را که واجب نموده به سود انسان ها بوده و از هر آنچه که نهي فرموده به ضرر انسان ها ميباشد. بنابراين انجام واجبات الهي و ترک محرمات به سود خود انسان ها مي باشد.

·   واجبات و محرمات مصاديق متعددي دارد که در آموزه هاي قرآن و عترت بيان شده اند.

پيامبر اکرم(صَلواتُ الله عليه):« اعْمَلْ بِفَرَائِضِ اللَّهِ تَکُنْ أَتْقَى النَّاس‏»عمل بفرائض و واجبات بکن که در اين صورتپرهيزکارترين مردم هستى‏.

 


 

 

بخشی از کتاب زندگی شایسته از منظر قرآن و عترت 

اثر : اصغر طهماسبی بلداجی

استفاده از مطلب با ذکر منبع بلامانع است 

انتشارات نظری

 شاخصه هاي فردي زندگي اسلاميبرخي از اعمال عبادي که خداوند بر مومنان واجب کرده جنبه فردي دارند البته اين به معناي بي ارتباطي آن بااجتماع نيست بلکه با تهذيب و تزکيه فردي موجبات پويايي و کمال جامعه فراهم مي گردد، منظور از شاخصه هاي فردي،اعمالي مي باشند که به لحاظ اجرائي جنبه فردي داشته اما غايت آن تکامل فردي و اجتماعي است
زندگی شایسته
نظرات کاربران
*نام و نام خانوادگی
* پست الکترونیک
* متن پیام

بستن
*نام و نام خانوادگی
* پست الکترونیک
* متن پیام

0 نظر
جستجو
logo-samandehi
طراحی سایتطراحی سایتسایت سازسایت سازفروشگاه سازفروشگاه ساز